Από τη Γωγώ Καρκάνη
«Ελπίζω να είναι ανόητη· αυτό είναι το καλύτερο που μπορεί να κάνει ένα κορίτσι σ’ αυτόν τον κόσμο: να είναι μια όμορφη, μικρή ανόητη» έγραφε ο Francis Scott Fitzgerald στο «The Great Gatsby», το εμβληματικό μυθιστόρημα των ’20s. Αυτή η φαινομενικά σεξιστική δήλωση είναι βαθιά φεμινιστική, αν ερμηνευθεί ως ειρωνικό σχόλιο σε μια κοινωνία που μέχρι τις αρχές των roaring twenties δεν ήταν φτιαγμένη για ξύπνιες γυναίκες. Κάτι που άρχισε να αλλάζει, όχι τόσο αθόρυβα αλλά με την ένταση της ζωντανής τζαζ, χάρη στις flappers που άνοιξαν τον δρόμο για τη γυναικεία χειραφέτηση.
«Where there’s smoke there’s fire» (circa 1925) του Αμερικανού καλλιτέχνη Russell Patterson (1893-1977).
Daisy Fay, η διασημότερη flapper
Ίσως δεν υπάρχει πιο αντιπροσωπευτική flapper από την Daisy Fay -τον επινοημένο χαρακτήρα του μυθιστορήματος «The Great Gatsby»-, σύζυγο του βαθύπλουτου Tom Buchanan και αντικείμενο πόθου του Jay Gatsby, ο οποίος εγκαθίσταται σε έπαυλη στο Λονγκ Άιλαντ και αρχίζει να οργανώνει μεγαλειώδη πάρτι, με απώτερο σκοπό να την ξανακερδίσει. Όπως η Daisy Fay, έτσι κι οι πιο μοντέρνες γυναίκες των ’20s έκαναν ό,τι και οι άντρες: φλέρταραν, χόρευαν τζαζ και ιδιαίτερα τσάρλεστον, έπιναν (πολύ), κάπνιζαν (αρειμανίως), οδηγούσαν, εργάζονταν. Σύμμαχος στον ξέφρενο τρόπο ζωής τους έγινε η μόδα της εποχής, με την Coco Chanel και το garçonne look της να πρωτοστατούν. Μια μόδα που απελευθερώθηκε από τους βικτοριανούς κορσέδες και τις βαριές στρώσεις υφασμάτων και υποδέχτηκε το κοντό καρέ, τα διάφανα καλσόν και τα ριχτά, αμάνικα φορέματα, των οποίων ο ποδόγυρος ολοένα κόνταινε όσο προχωρούσε η δεκαετία, αρχικά αποκαλύπτοντας -ω, τι σκάνδαλο!- τον αστράγαλο και σταδιακά φτάνοντας ως το γόνατο. Η σιλουέτα έγινε λιγότερο πληθωρική, απομυθοποιώντας τις καμπύλες, και περισσότερο ανδρόγυνη.
Ευνοϊκές συνθήκες
Οι flappers ήταν μια φυσική εξέλιξη των κοινωνικών, πολιτικών και οικονομικών συνθηκών. Ήδη από το 1880, το ποσοστό γεννήσεων είχε αρχίσει να πέφτει, τα διαζύγια να αυξάνονται και, κυρίως, οι γυναίκες να εισβάλλουν στην αγορά εργασίας, έστω και σε πιο παραδοσιακούς ρόλους, όπως ως γραμματείς, οικιακές βοηθοί, νοσοκόμες, εργάτριες. Μέχρι το 1920, το δικαίωμα ψήφου στις γυναίκες είχε κατοχυρωθεί σε ΗΠΑ, Βρετανία, Γερμανία, Ολλανδία, Καναδά και σε πολλές ακόμα χώρες – η Ελλάδα θα το κατακτούσε μόλις το 1952.
Η πρωτόγνωρη οικονομική ανεξαρτησία των γυναικών συνάντησε την ευμάρεια των ’20s, ιδιαίτερα στις ΗΠΑ που δεν είχαν ρημάξει από τον Α’ Παγκόσμιο Πόλεμο, μια ευμάρεια που έφτασε στα άκρα και αντικατοπτρίστηκε στα πολυτελή πάρτι του «Great Gatsby». Η κοινωνική κινητικότητα της δεκαετίας του ’20 που εμφανίστηκε στις ΗΠΑ, τροφοδοτούμενη από την Ποτοαπαγόρευση, όπως γράφει η Sarah Churchwell -καθηγήτρια ανθρωπιστικών επιστημών και συγγραφέας του βιβλίου «Careless People: Murder, Mayhem and the Invention of The Great Gatsby» (2013)-, ευνόησε χαρακτήρες όπως ο Gatsby, «νεόπλουτους αμφίβολης προέλευσης, που ξαφνικά είχαν όλα εκείνα τα χρήματα που σκόρπιζαν». Αλλά ακόμα και οι γυναίκες της μεσαίας τάξης αναδείχθηκαν σε υπολογίσιμη αγοραστική δύναμη, αποκτώντας πρόσβαση σε αγαθά που έλυσαν τα χέρια τους εντός και εκτός σπιτιού, όπως η ηλεκτρική σκούπα, το πλυντήριο, το αυτοκίνητο.
Εξώφυλλο του περιοδικού Life που κυκλοφόρησε στις 2 Φεβρουαρίου του 1922, φιλοτεχνημένο από τον Αμερικανό καλλιτέχνη Frank Xavier Leyendecker (1876-1924).
Σεξ, έρωτας και γάμος
Οι flappers απολάμβαναν το φλερτ, τον έρωτα, ακόμα και τις προγαμιαίες σχέσεις. Καθυστερούσαν τον γάμο και, όταν αποφάσιζαν να «αποκατασταθούν», μπορεί να το έκαναν αντισυμβατικά, ας πούμε με ένα midi νυφικό. Ακόμα και οι ισορροπίες μέσα στον γάμο άλλαξαν: Παράλληλα με τη διάδοση της αντισύλληψης, ιδιαίτερα στις πιο προνομιούχες γυναίκες, «άλλαξε η αντίληψη της γυναικείας σεξουαλικότητας, και μέσα στον γάμο αναπτύχθηκε μια αίσθηση, αν όχι ισότητας, μεγαλύτερης συντροφικότητας μεταξύ των αντρών και των γυναικών» σχολιάζει η Lynn Dumenil, συγγραφέας του βιβλίου «The Modern Temper: American Culture and Society in the 1920s» (1995).
Από την άλλη, η επανάστασή τους δεν ήταν χωρίς τίμημα. «Έξαλλες» και «χαλαρών ηθών» ήταν μερικοί από τους χαρακτηρισμούς που τις συνόδευαν, χωρίς την Daisy Fay του «The Great Gatsby» να βρίσκεται στο απυρόβλητο της κοινωνικής κριτικής. «Το μυθιστόρημα καταγράφει μια στιγμή του πολιτισμού που όσο χαιρέτιζε τη γυναικεία χειραφέτηση, άλλο τόσο ανησυχούσε από αυτήν» καταλήγει η Churchwell. Τα στερεότυπα καλά κρατούσαν. Το διαζύγιο -αν και σε ανοδική πορεία- παρέμενε ταμπού, ενώ η πλειοψηφία των γυναικών σταματούσε να εργάζεται μετά τον γάμο (Gail Collins, βιβλίο «America’s Women»). Ακόμα και η Zelda Fitzgerald δεν έμεινε στην ιστορία ως συγγραφέας και καλλιτέχνιδα, αλλά ως η μούσα του συζύγου της Francis Scott Fitzgerald.
Η κληρονομιά τους
Το μεγάλο κραχ τοu ’29 σηματοδότησε το τέλος των flappers και των roaring twenties ή αλλιώς «του πιο ακριβού οργίου στην ιστορία», όπως τα είχε αποκαλέσει ο συγγραφέας του «The Great Gatsby». Η οικονομική ύφεση έφερε μια οπισθοχώρηση στα ήθη και το στιλ, με τη μόδα να επιστρέφει στην τονισμένη μέση και τα μακρύτερα φορέματα. Όμως, οι επαναστάτριες των ’20s άφησαν δυνατή παρακαταθήκη. Στη δημόσια σφαίρα, μέσα στις επόμενες δεκαετίες, όλο και περισσότερες γυναίκες θα διεκδικούσαν μια θέση στην αγορά εργασίας αλλά και τη μόρφωση. Στην ιδιωτική, «η στροφή της οικογένειας προς μικρότερα σχήματα, ο έλεγχος γεννήσεων, οι λιγότεροι περιορισμοί στην προσωπική ζωή, αυτές οι αλλαγές ήταν μόνιμες» κατά την Dumenil. Δε θα ήταν υπερβολή να πούμε ότι οι flappers, επαναπροσδιορίζοντας τα όρια ανάμεσα στους ρόλους των φύλων, επινόησαν τη μοντέρνα γυναίκα.
Διαβάστε επίσης…
Το να παντρεύεσαι από έρωτα είναι επαναστατική πράξη;
Και τώρα, τι γράφουμε στο προσκλητήριο γάμου; Ένας πλήρης οδηγός
Η μοναδική Τόνια Σωτηροπούλου με λευκή πιτζάμα σε ανδρόγυνο στιλ της Intimissimi και φόντο τον καναπέ της Zazoo Rentals.
Η είσοδος της Έλλης Τρίγγου στη σκηνή του θεάτρου Δαΐς με σύνολο Max Mara Bridal σε παστέλ απόχρωση. | Photo: 
Ο καναπές Oyster της εταιρείας Zazoo Rentals στη σκηνή του Yes I Do Catwalk by ghd.
Η Τόνια Σωτηροπούλου έβγαλε selfie επί σκηνής με φόντο το ’20s σκηνικό και τον καναπέ της εταιρείας Zazoo Rentals.
Το μεγάλο φινάλε με τους celebrities, τους σχεδιαστές, τη Μαρία και τον Ερμή -τα παιδιά ευχής του 
Μία από τις πιο συγκινητικές και εντυπωσιακές φωτογραφίες της βραδιάς, ενώ τα χυσά κομφετί πέφτουν βροχή στη σκηνή του θεάτρου Δαΐς.
Συγκίνηση, ενθουσιασμός και οι οθόνες των κινητών τηλεφώνων σηκωμένες ψηλά. Photo: 
H Έλενα Χριστοπούλου με νυφικό Nidodileda και φόντο τα φωτιζόμενα γράμματα της The Letter Co. | Photo: 
O μικρός Ερμής περπάτησε για το Κάνε-Μια-Ευχή Ελλάδος και μάγεψε το κοινό. Photo: 
Aerial acts από τις performers της Defingou Events. Photo: 
Σύμφωνα με μια θεωρία, τα δίσεκτα έτη προορίζονταν για γάμους βασιλέων και γαλαζοαίματων, και οι κοινοί θνητοί είχαν στη διάθεσή τους μόνο τα υπόλοιπα.
Η Τόνια Σωτηροπούλου έδειξε πως μια πιτζάμα σε ανδρόγυνο στιλ μπορεί να προσθέσει πολλούς πόντους στο σεξαπίλ σας.
Πολυτελή εσώρουχα, όχι μόνο για το bachelorette party, αλλά και για την ημέρα του γάμου και το honeymoon.
Εκεί που το class συναντά το sexiness.
Οι performers της Defingou Events με Intimissimi εσώρουχα και Once Upon a Shoe γόβες.
Η Ευαγγελία Αραβανή έκλεισε το Yes I Do Catwalk by ghd με ένα νυφικό που σχεδίασε ο Δημήτρης Πέτρου αποκλειστικά για εκείνη.
Men in Dimitris Petrou suits.
Ο Αριστοτέλης Μπολοβίνος με striped Italian-style κοστούμι μπροστά από τα φωτεινά γράμματα με την υπογραφή της The Letter Co. που σχημάτιζαν τη λέξη LOVE .
Η Ευαγγελία Αραβανή με το νυφικό σύνολο που μάγεψε τους θεατές και δίπλα της ο Δημήτρης Λαγιόπουλος με black & white look.
Διαφάνειες, κεντήματα και μακριά κρόσσια για το νυφικό με τα ιδιαίτερα μανίκια που φόρεσε η Μάρα Δαρμουσλή. 
Στο «fitted inside-loose outside» νυφικό της Βάσως Κολλιδά, τα κρόσσια χαρίζουν την αίσθηση της κίνησης σε ένα νυφικό που κατά τα άλλα αγκαλιάζει το σώμα.
Ανάγλυφα λουλούδια στο τούλι που πέφτει χαλαρά πάνω στη φόρεμα που αγκαλιάζει το σώμα της Νεσχάν Μουλαζίμ.
Statement μανίκια και ημιδιαφανές μπούστο για τη νυφική εμφάνιση της Σάρα Εσκενάζυ.
Η ζώνη και το headband σε μαύρο χρώμα έδωσαν ένταση στη νυφική εμφάνιση της Δώρας Κατσικογιάννη.
Η Κατερίνα Γερονικολού προκάλεσε αντιδράσεις θαυμασμού και μάγεψε με το μοναδικό σπασμένο ροζ νυφικό της.
Η Έλλη Τρίγγου έκλεψε την παράσταση με το διαφορετικό νυφικό της σύνολο.
Η Έλενα Γαλύφα με την απόλυτη στιλιστική πρόταση της βραδιάς και peep toe γόβες Once Upon A Shoe.
Η Δώρα Παντέλη εντυπωσίασε με τη μίνιμαλ και κλασάτη νυφική της εμφάνιση.
Η Φωτεινή Δάρρα με σικ, σε ίσια γραμή νυφικό Max Mara Bridal.
Μίνιμαλ και πριγκιπικό, το Irene Angelopoulos Couture νυφικό που φόρεσε η Ντορέττα Παπαδημητρίου ταίριαξε απόλυτα με το λαμπερό headpiece και τα σκουλαρίκια της εταιρείας LifeLikes.
Η ιδιαίτερη λαιμόκοψη και τα φτερά στον αριστερό ώμο του φορέματος ήταν δύο μόνο από τα στοιχεία που μας μάγεψαν στο νυφικό σύνολο της Ευρυδίκης Βαλαβάνη.
Η Σόφη Πασχάλη φόρεσε ένα νυφικό με δαντέλα στον γύρο και έξυπνα τοποθετημένα φτερά στην κάπα του.
Red-carpet νυφικό για την Γαρυφαλλιά Καληφώνη με σέξι ανοιχτή πλάτη και ψηλή λαιμόκοψη.
Η Κωνσταντίνα Σπυροπούλου ανέβηκε στο catwalk με τον μικρό Ιβάν που φορούσε Stova Bambini. Το δικό της Irene Angelopoulos Couture νυφικό με το εντυπωσιακό μπούστο και τις πέρλες, συνδυάστηκε άψογα με την τιάρα και τα σκουλαρίκια της εταιρείας LifeLikes. 
Η εντυπωσιακή σχεδιάστρια Ειρήνη Αγγελοπούλου ανέβηκε στη σκηνή με τις celebrity brides της για το κλείσιμο του show.
Η Νατάσσα Μποφίλιου με dramatic look με έντονες Great Gatsby επιρροές.
Η Έλενα Χριστοπούλου εμφανίστηκε με head-turner νυφικό σύνολο με κρύσταλλα και χιλιάδες πούπουλα.
Η αστραφτερή, αβανγκάρντ δημιουργία που φόρεσε στη σκηνή η Βασιλική Ρούσσου με το ανοιχτό ντεκολτέ, την κάπα και τα layers στη φούστα.
Η Ντάνη Γιαννακοπούλου με απόλυτα Great Gatsby look, έμοιαζε με ενσάρκωση της μυθιστορηματικής Daisy Buchanan.
Η Ευρυδίκη Κόφφα με εντυπωσιακό φόρεμα με έναν ώμο, σέξι κρόσσια και ταιριαστές Once Upon a Shoe γόβες.
Οι προετοιμασίες για τα πιο τέλεια νυφικά νύχια βρίσκονται στο peak τους.
Αστραφτερές χρυσές και ασημί αποχρώσεις για extra glam αποτέλεσμα.
Το μπορντώ χρώμα είναι τόσο διαχρονικό όσο και ταιριαστό με το Great Gatsby θέμα.
#theynailedit | Η ομάδα του Nailed it της Ναταλίας Αρσενικού έκανε αυτό που λέει το όνομά τους!